Phenikaa: Từ làm chủ công nghệ vật liệu đến nâng tầm sản xuất đá nhân tạo cao cấp

Tin tức KH&CN trong nước 20-11-2026 14:17 1

Từ bài toán phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu, Tập đoàn Phenikaa đã từng bước làm chủ công nghệ vật liệu, hóa chất và tự động hóa trong sản xuất đá nhân tạo cao cấp. Cụm công trình nghiên cứu do GS.TS Hồ Xuân Năng và các cộng sự thực hiện không chỉ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm VICOSTONE trên thị trường quốc tế mà còn mở ra hướng phát triển sản xuất vật liệu theo hướng tự chủ, hiện đại và bền vững.

Từ phụ thuộc công nghệ đến yêu cầu tự chủ

Những năm đầu triển khai sản xuất đá nhân tạo cao cấp theo công nghệ Breton (Ý), một trong những thách thức lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam là sự phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu và công nghệ từ nước ngoài. Các nguyên liệu quan trọng như nhựa polyester không no (PEKN), cốt liệu cristobalite chủ yếu phải nhập khẩu, khiến chi phí sản xuất chịu tác động từ giá nguyên liệu và biến động của chuỗi cung ứng quốc tế.

Không chỉ phụ thuộc về nguồn cung, doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong việc chủ động điều chỉnh thành phần vật liệu, cải tiến quy trình và phát triển sản phẩm mới. Trong khi đó, thị trường đá nhân tạo cao cấp trên thế giới đã có sự tham gia của nhiều thương hiệu lâu năm đến từ Mỹ, Tây Ban Nha, Israel và các quốc gia có nền công nghiệp vật liệu phát triển.

Trước những thách thức này, Phenikaa xác định nghiên cứu và phát triển (R&D) là hướng đi quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh. Thay vì chỉ tiếp nhận, vận hành dây chuyền công nghệ chuyển giao, doanh nghiệp tập trung nghiên cứu từ nguyên liệu đầu vào, công nghệ chế tạo đến thiết bị sản xuất và xử lý chất thải.

Định hướng này đặt nền móng cho cụm công trình nghiên cứu phát triển công nghệ vật liệu và tự động hóa trong sản xuất sản phẩm đá nhân tạo cao cấp phục vụ xuất khẩu, với sự tham gia của GS.TS Hồ Xuân Năng và các cộng sự.

Phenikaa: Từ làm chủ công nghệ vật liệu đến nâng tầm sản xuất đá nhân tạo cao cấp - Ảnh 1.

Các nguyên liệu quan trọng như nhựa polyester không no (PEKN), cốt liệu cristobalite chủ yếu phải nhập khẩu, khiến chi phí sản xuất chịu tác động từ giá nguyên liệu và biến động của chuỗi cung ứng quốc tế. Ảnh minh hoạ.

Điểm đáng chú ý của cụm công trình là các nội dung nghiên cứu không tách rời mà được triển khai theo chuỗi, từ làm chủ nguyên liệu, phát triển vật liệu mới đến tự động hóa sản xuất và tái sử dụng chất thải. Bốn hợp phần nghiên cứu đã giải quyết những vấn đề kỹ thuật quan trọng trong quá trình sản xuất đá nhân tạo cao cấp.

Ở khâu nguyên liệu, nhóm nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán phụ thuộc vào nhựa polyester không no và cốt liệu cristobalite nhập khẩu.

Đối với nhựa PEKN, các nhà khoa học đã nghiên cứu công thức biến tính cấu trúc hóa học polymer thông qua việc đưa các cấu tử vòng no methyl hexahydrophthalic anhydride (MHHPA) vào cấu trúc nhựa. Giải pháp này giúp cải thiện khả năng chịu bức xạ UV và độ bền thời tiết của vật liệu so với nhựa thương mại thông thường.

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, nhà máy hóa chất có công suất 25.000 tấn/năm được đầu tư xây dựng, đáp ứng nhu cầu nguyên liệu cho hoạt động sản xuất nội bộ.

Đối với cốt liệu, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào cristobalite nhập khẩu từ Bỉ, nhóm nghiên cứu đã khai thác nguồn cát thô trong nước, nghiên cứu hệ phụ gia kiềm và quy trình nung kết để tạo ra cristobalite chất lượng cao. Công nghệ này được ứng dụng tại nhà máy có công suất 80.000 tấn/năm, cùng với việc phát triển vật liệu sinh thái Bio-Quartz.

Những kết quả trên cho thấy khả năng nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ để khai thác nguồn nguyên liệu trong nước, từng bước hình thành chuỗi cung ứng vật liệu phục vụ sản xuất công nghiệp.

Đổi mới thiết bị, tự động hóa và phát triển sản phẩm mới

Nếu làm chủ nguyên liệu là điều kiện đầu vào thì năng lực thiết kế, chế tạo thiết bị và kiểm soát quy trình quyết định khả năng nâng cao chất lượng, năng suất sản phẩm.

Trong hợp phần nghiên cứu thứ ba, các kỹ sư Phenikaa đã tham gia thiết kế, chế tạo và nội địa hóa dây chuyền rung ép số 7. Hệ thống được tích hợp công nghệ điều khiển trung tâm SCADA, bộ điều khiển lập trình PLC Siemens và cánh tay robot 6 trục phục vụ công đoạn tạo vân đá.

Việc ứng dụng tự động hóa giúp nâng cao khả năng kiểm soát các công đoạn sản xuất, bảo đảm tính ổn định và độ chính xác trong chế tạo sản phẩm. Đặc biệt, công nghệ tạo vân tự động mở rộng khả năng thiết kế hoa văn, màu sắc và cấu trúc bề mặt, đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng của thị trường.

Từ nền tảng công nghệ này, doanh nghiệp đã phát triển hơn 77 dòng sản phẩm mới, trong đó có các sản phẩm vân đá 3D, hiệu ứng xuyên sâu và dòng đá siêu mỏng Ultrathin 5 mm. Đây là những hướng phát triển giúp gia tăng giá trị sản phẩm, tạo sự khác biệt về thiết kế và mở rộng khả năng ứng dụng trong các công trình kiến trúc, nội thất.

Việc chủ động cải tiến thiết bị và phát triển sản phẩm cũng góp phần giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu, nâng cao năng lực làm chủ dây chuyền sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam.

Bên cạnh công nghệ vật liệu và tự động hóa, cụm công trình còn chú trọng giải quyết bài toán môi trường trong sản xuất công nghiệp quy mô lớn.

Phenikaa: Từ làm chủ công nghệ vật liệu đến nâng tầm sản xuất đá nhân tạo cao cấp - Ảnh 2.

Việc ứng dụng tự động hóa giúp nâng cao khả năng kiểm soát các công đoạn sản xuất, bảo đảm tính ổn định và độ chính xác trong chế tạo sản phẩm. Ảnh minh hoạ.

Quá trình sản xuất đá nhân tạo phát sinh lượng lớn nước thải và bột đá từ hoạt động mài, cắt. Nếu không được xử lý phù hợp, những nguồn thải này có thể gây áp lực lên môi trường và làm gia tăng chi phí vận hành.

Để giải quyết vấn đề, nhóm nghiên cứu đã phát triển giải pháp xử lý, tuần hoàn nước thông qua hệ thống silo cải tiến, cho phép tái sử dụng nước trong quy trình sản xuất. Giải pháp góp phần tiết kiệm tài nguyên, giảm lượng nước thải và hạn chế tiêu hao hóa chất, năng lượng.

Đáng chú ý, bột đá phát sinh trong quá trình mài, cắt được nghiên cứu tái chế để sử dụng làm nguyên liệu sản xuất gạch không nung geopolymer, vữa khô và phụ gia xi măng. Thay vì xử lý như chất thải, nguồn phụ phẩm này được chuyển hóa thành nguyên liệu cho các lĩnh vực sản xuất khác.

Các giải pháp trên góp phần hình thành mô hình sử dụng tài nguyên hiệu quả, giảm phát thải và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong ngành vật liệu xây dựng. Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu sản xuất xanh, quản trị môi trường và các tiêu chuẩn phát triển bền vững mà doanh nghiệp đang hướng tới.

Giá trị của cụm công trình không chỉ thể hiện ở những kết quả nghiên cứu và khả năng làm chủ công nghệ mà còn được chứng minh thông qua quá trình ứng dụng vào sản xuất kinh doanh.

Theo số liệu của doanh nghiệp, cụm công trình đã tạo ra danh mục tài sản trí tuệ gồm 13 sáng chế, 7 giải pháp hữu ích và 79 kiểu dáng công nghiệp được cấp bằng. Đây là cơ sở quan trọng để bảo hộ các kết quả nghiên cứu, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp tục khai thác, phát triển và thương mại hóa công nghệ.

Giai đoạn 2019-2025, doanh thu lĩnh vực sản xuất công nghiệp của Phenikaa đạt 28.585 tỷ đồng, trong đó doanh thu xuất khẩu chiếm khoảng 82%. Thị trường Bắc Mỹ chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu xuất khẩu, với khoảng 87% theo số liệu được công bố.

Việc chủ động sản xuất các nguyên liệu đầu vào quan trọng, cải tiến thiết bị và tối ưu quy trình đã góp phần giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài, nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Thương hiệu VICOSTONE® từng bước khẳng định vị thế trên thị trường đá nhân tạo cao cấp quốc tế, vươn lên nhóm 3 thương hiệu hàng đầu thế giới theo thông tin từ doanh nghiệp.

Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, hoạt động nghiên cứu và ứng dụng công nghệ còn tạo việc làm ổn định cho hơn 1.500 lao động. Năm 2025, thu nhập bình quân của người lao động đạt 26,7 triệu đồng/tháng. Việc phát triển các dòng sản phẩm sinh thái như ECO SURFACES cũng góp phần thúc đẩy xu hướng sử dụng vật liệu an toàn hơn, hướng tới cải thiện điều kiện làm việc và giảm thiểu rủi ro nghề nghiệp trong ngành chế tác đá.

Một trong những điểm nổi bật của cụm công trình là cách tiếp cận nghiên cứu xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của sản xuất. Các vấn đề về nguyên liệu, chất lượng sản phẩm, thiết bị, năng suất và môi trường được xác định thành những bài toán khoa học cụ thể, từ đó hình thành các giải pháp công nghệ có khả năng ứng dụng trực tiếp.

Thay vì dừng lại ở việc tiếp nhận công nghệ từ bên ngoài, doanh nghiệp đã đầu tư nguồn lực cho nghiên cứu, phát triển đội ngũ kỹ thuật và từng bước xây dựng năng lực thiết kế, chế tạo, cải tiến công nghệ. Quá trình này cho thấy vai trò của liên kết giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học và sản xuất kinh doanh trong việc đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Từ một doanh nghiệp từng phụ thuộc đáng kể vào nguyên liệu và công nghệ nhập khẩu, Phenikaa đã từng bước hình thành hệ sinh thái sản xuất đá nhân tạo cao cấp với nhiều khâu công nghệ được làm chủ. Kết quả này không chỉ tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp mà còn cung cấp kinh nghiệm thực tiễn về phát triển công nghệ vật liệu, tự động hóa và sản xuất xanh.

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi mô hình tăng trưởng, những công trình nghiên cứu gắn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp như tại Phenikaa cho thấy vai trò quan trọng của khu vực doanh nghiệp trong hoạt động R&D. Đây cũng là hướng đi góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, gia tăng giá trị sản phẩm và thúc đẩy phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.


Nguồn: Theo Cổng Thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ (https://mst.gov.vn)

Link bài gốc: https://mst.gov.vn/phenikaa-tu-lam-chu-cong-nghe-vat-lieu-den-nang-tam-san-xuat-da-nhan-tao-cao-cap-197261118113921225.htm
Ngày đăng gốc: 20/11/2026

Hotline Hotline
VBot
Bạn cần hỗ trợ gì?
ATTE Tư Vấn
VBot
Chào bạn, mình là chuyên gia ATTE Tư Vấn!
Bạn có thể hỏi nội dung liên quan đến dịch vụ trên website mình sẽ tư vấn cho bạn!
Cũng có thể kiểm tra mã số thuế doanh nghiệp kinh doanh hợp pháp không!
Thông tin được ATTE Tư Vấn hỗ trợ chỉ mang tính chất tham khảo. Aisum.vn